میرزا محمود خان قمی

2

روزشمار زندگی میرزا محمود خان قمی

ولادت ایشان در شهر کاشان (۱۲۵۰ ق- ۱۲۱۳ شمسی)
آغاز تحصیلات مقدماتی در قم
وفات پدر ایشان و هجرت به مشهد
ادامه تحصیلات در مشهد در زمینه هیئت و نجوم قدیم
بازگشت به تهران و ادامه تحصیل در مدرسه دارالفنون (۱۲۷۲ ق)
اعزام به اروپا برای تحصیل علوم جدید (۱۲۷۵ ق)
ادامه تحصیل در دانشگاه سوربن پاریس
آغاز کار در رصدخانه دولتی پاریس
کشف سیارکی در بین مدار مریخ و مشتری (دانائه ۶۱) که در ایران به ستارۀ محمودی شهرت یافت (۱۸۶۰ میلادی)
سفر به بلژیک و رسیدن به مقام استادی لژماسونی در یکی از بزرگ ترین لژهای انجمن اخوت بلژیک
بازگشت به ایران (۱۲۸۲)
ملاقات با ناصرالدین شاه و درخواست تأسیس رصدخانه برای بستن زیج جدید
انتصاب ایشان به سمت ریاست مرکزی تلگرافخانه (۱۲۸۲)
انتقال به وزارت خارجه و مأموریت در کارپردازی ایران در طرابوزان
اعطای لقب مشیرالوزاره به ایشان
انتصاب وی به سمت کارپرداز اول (ژنرال کنسول) در بغداد (۱۲۹۰ – ۱۳۰۷ ق)
بازگشت به ایران و اعطای لقب مشاورالملک به ایشان
انتصاب در وزارت عدلیه به سمت ریاست مجلس بدایت
انتصاب مجدد ایشان به سمت کارپرداز اول (ژنرال کنسول) در بغداد
بازگشت به ایران و انتصاب ایشان به سمت ریاست محکمه تمیز در وزارت عدلیه (۱۳۰۹ ق)
انتصاب به ریاست اداره تجارت
انتخاب ایشان به عنوان نمایندگی دورۀ اول مجلس شورا از سوی مردم تهران (۱۳۲۴ قمری)
بازنشته شدن از مشاغل اداری و زندگی در تهران تا پایان عمر
وفات ایشان در سال ۱۳۳۸ قمری و دفن ایشان در مسجد بالاسر قم

کشف سیارک دانائه ۶۱ (ستارۀ محمودی) در رصدخانه دولتی پاریس 

میرزا محمود خان پس از تحصیل ریاضیات و نجوم در دانشگاه سوربن پاریس به رصدخانه دولتی آنجا رفته و زیر نظر مسیو ژوزف لووریه کاشف سیاره نپتون به تکمیل تحصیلات خود در علم نجوم می پردازد. در آن روزها طرح هایی برای کشف سیارک های کمربند سیارک ها در پاریس وجود داشت. ایشان نیز به همراه گروهی به سرپرستی هربرت گلدشتاین فعالیت می نمود و پس از مدتی از روی محاسبات دقیق ریاضی و نجومی مکانی را در آسمان معین نموده و به سرپرست رصدخانه گفت در این نقطه باید سیارکی باشد. پس از آن مسئولان رصدخانه تلسکوپ را به آن نقطه از آسمان هدایت کردند و یافته میرزا محمود خان تأیید شد و بدین ترتیب در روز ۹ سپتامبر ۱۹۶۰ سیارک جدیدی کشف شد که نام آن را دانائه ۶۱ نامیدند. و در ایران نام این سیارک به نام ستاره محمودی شهرت یافت.

تقویم ناصری
تقویم ناصری

برخی تألیفات میرزا محمود خان قمی

تقویم ناصری: ایشان این کتاب را در سال ۱۲۸۲ ق/ ۱۲۴۵ ش تألیف کرد
حسن المآب: ایشان این کتاب را به نام ناصرالدین شاه نوشته است
هیأت جدیده: ایشان این کتاب را به نام ناصرالدین شاه نوشته است
جغرافیای عمومی: ایشان این کتاب را به خواهش علیقلی خان هدایت (مخبرالدوله، ویزیر تلگراف) تألیف کرده است.

مکاتبات دکتر محمد‌علی جمال‌زاده با رصدخانه ژنو در خصوص کشف سیاره محمودی، منبع: سازمان اسناد کتابخانه ملی
مکاتبات دکتر محمد‌علی جمال‌زاده با رصدخانه ژنو در خصوص کشف سیاره محمودی، منبع: سازمان اسناد کتابخانه ملی

 

گردآورندگان: مجید داداش نژاد ، متین نجارزاده

2 نظر
  1. سمانه می‌گوید

    با سلام
    ممنون از مطلب تون
    ببخشید میشه منبع جهت مطالعه بیشتر ذکر بفرمایید.
    سپاس

    1. مهیار موسوی می‌گوید

      سلام
      منابع مختلفی وجود دارد اما به این منبع از ماهنامه نجوم هم نگاه کنید:
      سال نوزدهم شماره ۱ (پیاپی ۱۸۹، شهریور ۱۳۸۸)

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.