حاج میرزا‌علی قیصریه و کارخانه ریسباف قم

1

جناب استاد جعفریان عکسی از جناب دکتر علی قیصری- نوه حاج میرزا علی قیصریه – در کانال خود منتشر کردند و مرقوم فرموده‌اند که ایشان خاطرات جالبی از قم دارند زمانی که جد امجدشان مرحوم قیصریه کارخانه ریسباف قم را داشت.
در مورد این کارخانه که یکی از مؤسسات تمدنی جدید در زمان پهلوی اول بود و نقش اجتماعی پر رنگی چندین دهه در قم داشت، مجددا با پدرم صحبت کردم. پدرم تقریبا از ابتدای احداث کارخانه تا تعطیلی آن در مشاغل مختلف اشتغال داشته است. همچنین دایی پدرم به نام آمیز حسین داوری و معروف به حاج رئیس از ابتدای خرید زمین کارخانه تا احداث بنا در امور دخالت و مشارکت داشته است و با مرحوم قیصریه بزرگ مرتبط بود و به واسطه ایشان والد در کارخانه مشغول شده بود.
به هر حال پدرم علی‌رغم کهولت و گذشت مدت زیادی از آن ایام اظهار داشتند: مرحوم حاج میرزا علی قیصریه سهامدار عمده کارخانه بود و در این اواخر که بیمار شده بود برای گردش و هوا خوری ایشان را به کارخانه می‌آوردند؛ چون کارخانه مجهز به امکانات رفاهی از جمله مهمانسرا و رستوران و نانوایی سنگکی و بقالی بود و باغ بزرگی هم داشت که چند باغبان داشت. در زمان حیات مرحوم قیصریه کارخانه به‌خوبی اداره می‌شد. بعد از فوت ادارۀ کارخانه را فرزندشان مرتضی خان به عهده گرفتند. فرزند دیگرشان احمد خان که ازدواج نکرده بود دخالتی در امور نداشت. آن مرحوم سه دختر هم داشت. با درگذشت مرتضی خان، فرزند ارشد ایشان جناب محمد قیصری عهده‌دار امور شدند و من بیشتر با ایشان کار می‌کردم و جناب دکتر علی درآن هنگام حدود ۱۲-۱۳ ساله بود. ایشان اضافه کرد مرحوم قیصریه خانه بزرگ و مجللی در یکی از مناطق شمالی تهران داشت که حدود ۳۵۰۰ متر مربع بود و من برای امور کارخانه به این خانه رفت و آمد داشتم و البته خدمتکار نیز داشت و نیز افزود هنگامی که پهلوی اول در جنگ جهانی از مملکت خارج شد من درکارخانه مشغول بودم.
گفتنی است همان‌گونه که در مقاله «بندی از تاریخ اقتصادی قم» از منشورات مجمع ذخایر اسلامی متذکر شدم، گفتار «تاریخچه کارخانه ریسباف قم بر پایۀ خاطرات سید اسدالله محسنی»را در آینده نشر خواهم داد به همراه مختصری از اسناد.
سید محسن محسنی

1 نظر
  1. جواد می‌گوید

    با سلام، پدربزرگ من هم شاغل در همان کارخانه بوده اند
    آیا می توانید اطلاعات بیشتری برای من به ایمیلم بفرستید؟
    یا اگر عکسی دارید
    ممنون

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.