آب، درخت، برکت و فراوانی

0

احترام به عناصر طبیعت و تقدیس و تکریم آنان بین اقوام و ملل گوناگون در سراسر جهان دیده می‌شود و پیشینه‌ای کهن دارد. دردوره‌ی اسلامی آب و درخت ذاتا دارای تقدس نیست اما به‌واسطه‌ی نقش مهم آنها در زندگی مردم و ارتباط باور کهن و تاکید قرآن کریم موردتوجه و مطلوب شمرده می‌شوند. در حقیقت تغییر مهمی که در باور اسلامی نسبت به پیشینیان رخ داد، مرجع درخواست و دعای مردمان است که در گذشته توسل به آناهیتا و مهر بوده، در حالی که در باور اسلامی به‌ویژه در اعتقاد شیعیان توسل به معصومین و مقدسین، به‌عنوان شفیع و واسطه است. آب و درخت در آیین‌های کهن ایران و در باور اسلامی همواره وجود داشته زیرا با حیات، سرسبزی، برکت و فراوانی همراه بوده است و ترکیب این عناصر همواره در نیایشگاه‌ها مشاهده می‌شده است. 

در حرم حضرت معصومه نیز تا دوره‌ی قاجار از روی اسناد تصویری، حضور دو عنصر مقدس آب و گیاه قابل‌مشاهده است؛ اما هم‌اکنون دیگر خبری از این همنشینی در این مکان مقدس نیست؛ حتی در بنای سایر امامزاده‌ها نیز نه تنها نباید سراغ درخت و گیاه را گرفت چرا که گیاهان طبیعی از بین رفته و به جای آن گل‌های مصنوعی کاشته شده است!

منبع: مقاله‌ی «بازخوانی روایت باستانی آب و درخت در دوران اسلامی ایران»، نوشته‌ی شهره جوادی

 

حضور آب در کنار گیاه در حرم حضرت معصومه، عکس از آنتوان سوروگین
حضور آب در کنار گیاه در حرم حضرت معصومه، عکس از آنتوان سوروگین

سوسن بیات

98/7/23

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.