محمدحسین ضیائی بیگدلی

0

دکتر محمدحسین ضیائی بیگدلی فرزند مرحوم حاج ابوالحسن خان بیگدلی در سال ۱۲۹۱ شمسی در شهر قم متولد شد. تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش به پایان رسانید و چون در آن زمان دبیرستان در قم تأسیس نشده بود و از سوی دیگر پدر ایشان علاقۀ وافری  به علوم اسلامی داشت، مشارالیه را به تحصیل در این علوم تشویق کرد. در نتیجه وی به کسوت روحانیت در آمد. این اقدام تقریباً مصادف با ورود مرحوم آیت اله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی به قم و تأسیس حوزۀ علمیه در آن شهر توسط ایشان بود.

پروفسور محمدحسین ضیایی بیگدلی در زمان طلبگی و دوران اجتهاد
دکتر محمدحسین ضیایی بیگدلی در زمان طلبگی و دوران اجتهاد

دکتر ضیائی بیگدلی حدود ده سال در کسوت روحانیت بود و در این مدت کوتاه موفق به اخذ چهار درجۀ اجتهاد از مراجع زمان از جمله آیات عظام حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی، حاج شیخ محمدرضا نجفی اصفهانی، حاج سیدابوالحسن اصفهانی و حاج سیدمحمدتقی خوانساری شد. به علاوه در همین دوران موفق به اخذ درجۀ کارشناسی (لیسانس) الهیات از دانشگاه تهران و گذراندن دورۀ خاصی به نام کلاس قضایی شد.

پروفسور محمدحسین ضیایی بیگدلی
دکتر محمدحسین ضیایی بیگدلی

مشارالیه پس از فراغت از تحصیلات دانشگاهی در سال ۱۳۱۵ شمسی با اجازۀ حضرت آیت‌لله العظمی بروجردی از کسوت روحانیت خارج شد و به استخدام وزارت دارایی (وزارت امور اقتصاد و دارایی) در آمد و مشاغل مختلف اداری را در پست های گوناگون تا مقام  مدیر کل بازرسی آن وزارت و بعداً  ناظر دولت در بانک مرکزی ایران طی کرد.

پروفسور محمدحسین ضیایی بیگدلی در دورانی که مدیر کل وزارت دارایی بوده‌اند
دکتر محمدحسین ضیایی بیگدلی در دورانی که مدیر کل وزارت دارایی بوده‌اند

ایشان به موازات خدمات دولتی، موفق به ورود به دورۀ دکتری دانشکدۀ الهیات دانشگاه تهران شد و  پس از چندین سال توانست در سال ۱۳۴۲ شمسی از رسالۀ خود تحت عنوان «فلسفه الاعجاز» به راهنمایی استاد شهید مرتضی مطهری دفاع کند و با نمرۀ عالی به درجۀ دکتری نائل آید.

گواهی پایان دوره ابتدایی پروفسور محمدحسین ضیایی بیگدلی
گواهی پایان دوره ابتدایی دکتر محمدحسین ضیایی بیگدلی

مشارالیه پس از اخذ درجۀ دکتری و همزمان با انجام خدمات دولتی، سال‌ها به عنوان مدرس پاره وقت، تدریس دروس مختلف تخصصی خود را در دانشکده افسری و دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران بر عهده داشت.

نامبرده پس از بازنشستگی از خدمات دولتی در سال ۱۳۴۷، تلاش‌های بی وقفه‌ای برای تأسیس یک مدرسه عالی در قم انجام داد تا بالاخره توانست در سال ۱۳۴۹ اجازۀ تأسیس «مدرسه عالی امور قضایی و اداری» (اکنون پردیس فارابی دانشگاه تهران) را از وزارت علوم اخذ کند. ایشان در واقع بنیان‌گذار و مؤسس اولین دانشگاه در شهرستان قم بود.

پروفسور محمدحسین ضیایی بیگدلی در زمان ریاست مدرسه عالی قضایی
دکتر محمدحسین ضیایی بیگدلی در زمان ریاست مدرسه عالی قضایی

مدرسه عالی یاد شده از بهمن ماه ۱۳۴۹ با پذیرش ۳۷۰ دانشجو در رشته های علوم قضایی و علوم اداری فعالیت خود را آغاز کرد.

مرحوم دکتر ضیائی بیگدلی در طول پنج سالی که مسئوولیت اداره مدرسه عالی را بر عهده داشت ، توانست با انعقاد دو قرارداد همکاری علمی- آموزشی با دانشکده‌های حقوق و علوم اداری دانشگاه تهران، از استادان برجسته و بنام آن دانشگاه جهت تدریس استفاده کند و کیفیت آموزشی را در آن مدرسه عالی ارتقا بخشد و تعداد دانشجویان را به حدود ۱۵۰۰ نفر افزایش دهد. در طی این سال‌ها، خود ایشان تدریس دروس مرتبط با تخصص خود را در آن مدرسه عالی بر عهده داشت.

پروفسور محمدحسین ضیایی بیگدلی در بیروت و در ملاقات با امام موسی صدر
دکتر محمدحسین ضیایی بیگدلی در بیروت و در ملاقات با امام موسی صدر

با تصمیم دولت در اواخر سال ۱۳۵۴ مبنی بر دولتی کردن مؤسسات آموزش عالی خصوصی، آن مدرسه عالی نیز به دانشگاه تهران وابسته شد و دکتر ضیائی بیگدلی از ریاست آنجا کنار گذارده شد.

پروفسور محمدحسین ضیایی بیگدلی، در دانشکده افسری وقتی ژنرال دوگل به ایران آمده بود.
دکتر محمدحسین ضیایی بیگدلی، در دانشکده افسری وقتی ژنرال دوگل به ایران آمده بود.

با وقوع انقلاب اسلامی و برقراری نظام جمهوری اسلامی، حکم مصادرۀ ساختمان و اموال و تجهیزات آن مدرسه عالی توسط دادگاه انقلاب اسلامی  قم صادر شد و دکتر ضیائی بیگدلی همواره سعی بر آن داشت تا ثابت کند که این مصادره غیرقانونی و خلاف موازین اسلامی است. بالاخره پس از سال‌ها، تلاش‌های وی به ثمر نشست و حکم مصادره لغو و به طرق مقتضی از ایشان دلجویی شد و خدمات ارزشمندشان مورد تقدیر مسئولان کشوری و محلی و روسأی وقت پردیس قم (فارابی) دانشگاه تهران قرار گرفت تا بدانجا که حتی ساختمان مرکزی پردیس را به نام مشارالیه مزین کردند.
دکتر ضیائی بیگدلی پس از فراغت از مسئوولیت مدرسه عالی، اوقات فراغت خویش را صرف فعالیت‌های عام المنفعه و مطالعه و تحقیق در علوم اسلامی می کرد که نتیجۀ آن چاپ و انتشار ۱۶ کتاب زیر است که توسط انتشارات دارالعلم قم منتشر شده است.

  1. دیوان رهنوردان (مجموعه اشعار مذهبی)
  2. انگیزۀ قیام امام حسین (ع)
  3. اصول فقه (چاپ دوم )
  4. امامان بحق
  5. مولی و غدیر خم
  6. فاطمه و فدک
  7. قرآن کریم و دلایل اعجاز آن
  8. محمد مصطفی (ص)
  9. دوازدهمین امام یا صاحب الازمان (ع)
  10. روانشناسی تحلیلی از منظر اسلام (چاپ دوم )، این کتاب توسط آقای صالح علی به زبان عربی ترجمه شده و تحت عنوان «علم النفس التحلیلی بمنظار اسلامی» توسط موسسه دارالصفه بیروت لبنان چاپ و منتشر شده است (۱۹۹۳).
  11. تنقیح الفلسفه العالیه (نقد فلسفه العالیه ملاصدرا)
  12. برانگیختگان
  13. پرچمداران
  14. امام حسن مجتبی (ع)
  15. معصومین در اسلام
  16. سخنی با اهل کتاب و اهل سنت

دکتر ضیائی بیگدلی در صبحگاه روز یکشنبه ۲۹ فروردین ماه ۱۳۸۹ پس از عمری طولانی و پر برکت دارفانی را وداع گفت و به ملکوت اعلی پیوست. مزار ایشان در قبرستان شیخان در شهر قم قرار دارد.

پروفسور محمدحسین ضیایی بیگدلی در سال‌های پایانی عمر
دکتر محمدحسین ضیایی بیگدلی در سال‌های پایانی عمر

باشد که همشهریان قمی آن مرحوم و دوستداران اسلام و مسلمین ، در هر فرصتی که مقتضی می‌دانند بر سر مزار آن فقید سعید رفته و با قرائت فاتحه ای یاد و خاطره آن خدمتگزار شهر قم و قمی‌ها و به طور کلی اسلام و ایران و ایرانیان را گرامی دارند.

 

بر سر تربت ما چون گذری همت خواه                 که زیارتگه رندان جهان خواهد بود

 

 

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.